بایگانی/آرشیو برچسب ها : تربيت كودك

(به بهانه شهادت امام صادق عليه السلام)

قال الصادق عليه السلام:  يَا سُفْيَانُ أَدَّبَنِي أَبِي بِثَلَاثٍ … قَالَ لِي- يَا بُنَيَّ …

(به بهانه شهادت امام صادق عليه السلام)

قال الصادق عليه السلام:  يَا سُفْيَانُ أَدَّبَنِي أَبِي بِثَلَاثٍ … قَالَ لِي- يَا بُنَيَّ …

2.وَ مَنْ لَا يُقَيِّدْ أَلْفَاظَهُ يَنْدَمْ

امام صادق عليه السلام فرمايند : اي سفيان پدرم مرا به سه چيز ادب كرد…پدرم فرمود : اي پسركم…

2. هر كس زبانش را رها كند ، پشيمان ميشود[بحار الأنوار   جلد 75   صفحه 261 ]

چه بسيار اوقاتي كه ما بعد از صحبت كردن پشيمان شده ايم؛ آنجا بود كه با خود گفتيم :چه خوب بود اين حرف را نمي زدم

داستانك:

شخصي خدمت پيامبر صلي الله عليه و آله آمد و عرضه داشت: مرا نصيحت كنيد،

 حضرت فرمود: اِحْفَظِ لِسَانَك  زبانت را نگه‏دار،

دوباره گفت: كه نصيحتم كنيد، فرمود: زبانت را نگه دار،

باز گفت: مرا نصيحت كنيد،

فرمود: واى بر تو، مگر چيزى جز زبان، انسان را به رو در آتش خواهد افكند [تحف العقول صفحه :94 ]

هر 3 نصيحت در يك نگاه

3. استفاده درست از دستور و جايگزين هاي آن

دستور درست ، دستوري است كه :

• روشن باشد؛ نگوييم: از تو انتظار بيشتري داشتم؛ دقيقا بگوييم چه انتظاري
• كوتاه باشد ؛نگوييم: مگر قرار نبود وقتي از مدرسه آمدي ، لباسهايت را جمع كني… بگوييم : عزيزم لباسهات
• توضيحات اضافه ندهيم؛ نگوييم : پس من تا نيم ساعت ديگه ميام ، بايد اتاقت …
• گاه به جاي دستور، احساسمان را بگوييم؛ بگوييم :دوست ندارم ، لباسهايت را روي زمين بريزي
• گاه به جاي دستور، پرسشگر باشيم و همراه؛ بگوييم:مسواك زدي؟ بيا با هم مسواك بزنيم
• گاه به جاي دستور، توصيف گر باشيم و صبور؛  نگوييم: در حمام اينقدر آب نريز؛ بگوييم: آب تشت سر رفت. و از آنجايي كه بلافاصله به حرف نمي كند، بايد صبور باشيم
• بگوييم اين كار را بكن و  نگوييم اين كار را نكن؛ روي مبل مي پرد؛ نگوييم : نپر ؛ بگوييم : بيا روي بالش، بپر
• به جاي دستور صريح ؛ بگوييم، رفتارش خطاست؛ نگوييم ديگر نبايد عروسكت را پرت كني. بگوييم: عروسك رو كه پرت نمي كنن. توپ رو پرت مي كنن
• هميشه دستور قاطع ندهيم؛ و اينقدر اين كلمات را به كار نبريم :بنشين ؛ بيا ؛ زود ؛ بايد…
• گاه به جاي دستور، پيشنهاد دهيم؛ نگوييم زود از روي ميز بيا پايين؛ بگوييم: خودت مياي پايين يا من بيام تا بپري توي بغلم
• به همراه دستور بار هيجاني درست نكنيم؛ نگوييم: اتاقت را تميز كن مهمان داريم. اگر مجبوريم، بار هيجاني را بگوييم؛ ابتدا بار هيجاني را بگوييم و بعد دستور را

1. خودداري از رفتارهاي 2 گانه

مثلا: به فرزند مي گوييم اين كار بد است و خودمان انجام مي دهيم (مي گوييم دروغ بد است و خود مي گوييم)

يا به بچه مهمان مي گوييم عزيزم و به بچه خودمان نمي گوييم

نكته: اگر دست از منافق بازي و عوام فريبي بر نداريم ؛ خود و نسل خود را خراب كرده ايم

2. فرزندانمان را ببينيم و خوب ببينيم

يكي از نيازهاي آدمي ، نياز به ديده شدن است (كه بزرگان، ديدن مردم را ارزش نمي دانند و مي گويند: خدا مي بيند)

ما دوست داريم ديده شويم (ابراز وجود)

در مرحله بعد خوب ديده شويم (تاييد وجود)

حال اگر خوب ديده نشديم ؛ خود را نشان خواهيم داد، حتي اگر بد ديده شويم

مانند بسياري از مجرمين و يا كسي كه با موتور تك چرخ مي زند ؛ در حالي كه مي داند همه او را به شكل يك انسان كم عقل مي بينند

نكته: ما اگر فرزندانمان را خوب نبينيم ، خود را به ما بد نشان خواهند داد؛ تا به او توجه كنيم

مطالب قبل را اينجا ببينيد

    4.  رفتار بد اطرافيان

كودك از گفتار بسيار كم مي آموزد و از رفتار بسيار زياد

ما آينه رفتار كودك هستيم

نمي شود به فرزندمان بگوييم دروغ نگو ، فحش نده ، نمازت را اول وقت بخوان و … ؛ و خود عمل نكنيم

     5.  گفتار بد اطرافيان

اگر فرزندمان كار خطايي انجام داد؛ به او نگوييم “تو را دوست ندارم” . اين جمله شخصيت او، و تمام تكيه گاه او را ويران مي كند. بگوييم “از اين رفتارت خوشم نيامد” و يا ” اين كارت را دوست نداشتم”

و يا جملات اشتباهي نظير : نفهم ، كند ذهن ، آيكيو، كودن ، نميشه به تو اعتماد كرد، نمي توني درست راه بري و… كه همه شخصيت كودك را نشانه گرفته است

در يك جمله ” رفتارش را زير سوال ببريد ؛ نه شخصيتش را”

     6. دستور دادن هاي غلط

• زياد: از آنجايي كه كودك تمايلي به شنيدن دستور ندارد؛ احتمالا سرپيچي خواهد كرد
• كمتر از حد : كه اين هم بد است و فرزند را بي ادب ، مغرور و خودخواه؛ طلبكار و… بار مي آورد
• سخت: اول ببينيم آيا كودك توان انجام اين كار را دارد بعد دستور دهيم
• پشت سر هم
• بي موقع: مثلا كودك در حال ديدن كارتون مورد علاقه و يا بازي مورد علاقه اش است ؛ صدا مي زنيم : درست را بخوان
• مبهم: كودكمان در حال انجام دادن چند فعل خطا با هم است؛ ما مي گوييم :بسته ديگه، و كودك نمي فهمد چي بس است

     7. تهديد و تنبيه هاي غلط

• آنهايي كه هيچ وقت عملي نميشود ؛ مثلا به بابات مي گم و نمي گوييم
• در عصبانيت
• مي گذاريم رفتار بچه به اوج برسد؛ مثلا مي دانيم بچه ها تا 2 دقيقه ي ديگر دعوايشان مي شود؛ خوب زودتر موضوع را عوض كنيم
• بي ثبات؛ يك موقع براي يك خطايي تنبيه مي كنيم و يكبار براي همان خطا هيچ نمي گوييم

ان شاء الله در مطالب بعدي شيوه هاي تربيت صحيح فرزند خواهد آمد

1. كوتاه آمدن ؛ بعد از رفتار غلط كودك

مثال 1: با بچه بازي نمي كنيم ؛ وقتي شلوغ كرد ، بازي مي كنيم ؛ حال بچه چه ياد مي گيرد؟ “هر گاه به حرفت نكردند ؛ شلوغ كن”

مثال 2 : وسيله اي مي خواهد و ما قبول نمي كنيم؛ گريه مي كند، قبول مي كنيم ؛ حال بچه چه ياد مي گيرد؟ “هر گاه به حرفت نكردند ؛ گريه كن”

در يك كلمه كودك ياد مي گيرد كه : “اگر مي خواهي به چيزي برسي ،بايد از راه زور وارد شوي”

2. اظهار رفتار غلط توسط والدين؛ بعد از رفتار غلط كودك

مثلا: به فرزندمان گفته ايم، رختخوابت را جمع كن و او جمع نكرد؛ ما سرش فرياد مي زنيم و او جمع مي كند؛ حال بچه چه ياد مي گيرد؟ “فقط زماني به حرف كن ،كه سرت فرياد زدند”

3. فقط بدي را ديدن

بعضي از تربيت ها ، تربيت مگسي است؛ زيرا مگس از همه جاي سالم ،فقط روي زخم مي نشيند

برخي از والدين هم فقط بدي فرزند را ميبينند

مثلا: فرزندمان هميشه لباسش را نجس مي كند و ما او را دعوا مي كنيم . اما اين بار دستشويي اش را گفت. آيا ما او را تشويق كرديم/

و يا هميشه با برادرش دعوا مي كند ، اما اين دفعه ، دارند با هم بازي مي كنند . آيا اين بار ما او را تشويق مي كنيم؟

ان شاء الله ادامه ي موارد در مطالب بعدي خواهد آمد

قال رسول الله صلي الله عليه و آله:

السّعيد من سعد في بطن أمّه و الشّقيّ من شقي في بطن أمّه.

خوشبخت كسى است كه در شكم مادرش خوشبخت شده و بدبخت كسى است كه در شكم مادرش بدبخت شده است. [ نهج الفصاحة ، صفحه: 530]

اين روايت، بخشي از عوامل خوشبختي و بدبختي را قبل از تولد مي داند

يعني بخشي از خوشبختي انسان در رحم مادر شكل مي گيرد و بخشي از شقي شدن فرزند نيز در رحم مادر

پس والدين خصوصا مادر ، بايد در اين دوران مراقبات ويژه اي مخصوصا در رابطه با غذا خوردن داشته باشند

پيشنهاد ما اين است كه حتما حتما كتاب “ريحانه بهشتي يا فرزند صالح “ اثر خانم سیما میخبر،كه باهمکاری جمعی از خواهران حوزه علمیه جمع آوري شده و شامل برنامه هاي اخلاقی ، عبادی ، پزشکی و تغذیه اي از قبل بارداری تا پایان شیردهی است ؛ را مطالعه بفرماييد

داستانك:

به یك بزرگی گفتند بچه ی شما بی ادب است.

گفت: چه كرده است؟

گفتند: سقایی مشك آبی روی دوشش بود و می رفت، بچه ی شما یك سوزن به مشك آب فرو كرد و این آب هایش خالی شد.

آن بزرگ : خیلی ناراحت شد، رفت به همسرش گفت، همسر شروع كرد به منقلب شدن و گفت: باید اینطور باشد، گفت: چرا؟

گفت: من وقتی حامله بودم، از كنار درخت اناری گذشتم، انار مردم بود. دهنم پر آب شد، یك سوزن در انار فرو كردم و از این سوراخ آب انار را خوردم. آن آب انار خلافی كه خوردم، باید. . .

من سوزن به انار زدم، باید بچه ام به مشك سوزن بزند [حجت ااسلام قرائتي در برنامه درسهايي از قرآن 04/ 07/ 87]