توجه : این متون در برگه های ” ابر و باد” یا “تذهیب” متناسب برای ایام شهادت یا میلاد حضرت علی جهت نصب در مسجد ، پايگاه بسيج ، دانشگاه ، اداره و يا … می باشد.
شکایت از علی
خلیفه دوم قاضی محکمه بود و علی در حضورش . کسی از مردم مدینه شکایتی کرده بود و علیه علی مدعی شده بود. همین که آمد , خلیفه دوم از علی خواست برخیزد :
ـ ابا الحسن , کنار مدعی بایست تا به شکایتش رسیدگی کنم.
علی برخاست , اما می توانستی خشم را از چهره اش بخوانی .
ـ چه شد ای ابا الحسن ؟ این که گفتم کنار طرف دعوا قرار بگیری ناراحتت کرد؟
علی پاسخ داد :
ـ تو شاکی را به اسم کوچکش صدا کردی و من را با کنیه ام !
این عدالت نیست ؛ شاید او مضطرب شود.
*****************
این کار مرا مغرور و شما را خوار می کند
او سواره بود و ما پياده،
از شوق، دنبالش راه افتاديم كه كمي از مسير را با او باشيم. مارا كه ديد گفت
ـ بامن كاري داريد؟
گفتيم: نه يا اميرالمومنين، مشتاق بوديم همراهي‌تان كنيم. فرمودند: پس برگرديد.
راه افتادن پياده به دنبال سواره، هم سواره را مغرور
و تباه ميكند و هم پياده را خوار و خفيف.
*****************
خدایا , تو بیشتر از خودم مرا می شناسی
یك بار كه جلوی خودش تعریفش را كردند .
زمزمه كرد :
– خدایا , تو بیشتر از خودم مرا می شناسی . ومن بیشتر از اینان خودم را .
خداوندا,
ما را از آنچه این ها می پندارند بهتر قرار بده ,
و آن چه كه این ها نمی دانند را
بر ما بیامرز .
*****************
به 3 شرط به خانه تان می آیم
چه افتخاری بالاتر از میزبانی او ؟
امیدوارانه دعوتش کردم تا مهمانمان شود و او هم پذیرفت . اما نه همین طوری . شرط گذاشت گفت :
ـ سه تا شرط دارد . اگر قبول می کنی می آیم .
گفتم قبول . گفت :
ـ اول ؛ هرچه در خانه هست خوب است ، از بیرون چیزی تهیه نکنی
دوم ؛ چیزی را که در خانه داری دریغ نکنی !
سوم ؛ زن و بچه هایت را به سختی نیندازی .
*****************
انفاق در نماز
آیه آمده بود « سرپرست شما تنها خداست , رسول خداست و آنان که ایمان آورده اند , همانان که نماز را به پا می دارند و در حال رکوع زکات و صدقه می دهند ».
و من هم مثل خیلی های دیگر مشتاق بودیم ببینیم ماجرا چیست . با پیامبر رفتیم سمت مسجد مرد فقیری داشت بیرون می آمد.
ـ ببینم , کسی هم چیزی به تو داد ؟
مرد فقیر , رو کرد به مسجد علی را پیدا کرد و نشان داد :
ـ بله آن مرد . همان که دارد نماز می خواند …
برای چندمین بار , شایستگی علی بر ما اثبات شده بود.
و جز تکبیر چیز دیگری نداشتیم که بگوییم.
*****************
ازدواج آن هم در این شرایط ؟!
وسط ماه مبارک , بعد جنگ بدر , پانزده روز بعد وفات رقیه دختر پیامبر …
علی در چنین روزی با فاطمه ازدواج کرد .
نه پیامبر تا چهلم و سال دخترش صبر کرد ,
نه مردم گفتند این چه وقت عقد کردن است .
*****************
تقسیم کار
نوبت کار خانوادگی که رسید ، پیامبر اینطوری پیشنهاد کرد : کارهای بیرون با علی ، کارهای داخل خانه با فاطمه . فاطمه گفت : فقط خدا می داند که این تقسیم کار چقدر خوشحالم کرد .
علی اما فقط بیرون خانه کار نمی کرد .
روزی پیامبر آمد و دید که دخترش و دامادش با هم نشسته اند به عدس پاک کردن .
گفت : خدا به مردی که در خانه به همسرش کمک می کند
به اندازه ی موهای تنش ثواب عبادت می دهد .
*****************
قاضی یکروزه ؟!
شب در مسجد كوفه گرداگرد علي بوديم كه ديديم ابولاسود دوئلي آمد. شنيده بودم صبح به عنوان قاضي تعيين شده بود و به شب نكشيده،علي باز عزلش كرده بود .
ابوالاسود نزديك آمد . گفت:
ـ قاضي يك روزه هم داشتيم؟!
و علي جواب داد:
ـ گزارش دادند تو در برخورد با مردم ،
خشن هستي و تُندخو .
*****************
خواب زمامداران
برنامه ی علی همیشه روی حساب بود . همه ی آنهایی که با او آشنا بودند می دانستند معمولا اذان صبح تا طلوع آفتاب ، مال ِدعا و عبادتش است ؛ صبح ، موقع آمدن کسانی که نیازی داشتند؛ قبل از ظهر ، جلسه با اصحاب و آموزش فقه ؛ فلان ساعت از شب برای سرکشی از شهر و……
یادم می آید آن روز از صبح یا مشغول رسیدگی به مردم بود ، یا سرکشی از بازار ، یا قضاوت . شب که شد ، با او به خانه اش رفتیم . من در حیاط خوابیدم و او در اتاق . هنوز خوابم نبرده بود که صدای پایش آمد . آمده بود وضو بگیرد. بلند شدم و صدایش کردم :
ـ امیرالمومنین ، این چقدر استراحت بود ؟ تمام روز را که به کار مردم گذراندید ، حداقل شب استراحت کنید .گفت:
ـ روز بخوابم ، حق شهروندانم را ضایع کرده ام ؛
شب بخوابم ، حق خودم را !
*****************
تدابیر علی
نخل های تشنه مدینه ، اولین بار بود که آب « قنات» را می چشیدند ؛ علی رسم آبیاری را نو کرده بود . گندم زارهای مدینه به جای گندم های لاغر و نامطبوع ، خوشه های زرین به بار می آوردند ؛ علی دستور داده بود بذر از طائف و ایران بیاورند . آردها دیگر از « آسیاب آبی » که علی ساخته بود در می آمدند . بندر جدّه را علی ساخت . جاده ی جدّه تا علّه را علی کشید . اولین حمام مدینه ، کارگاه کشتی سازی ، چاپارخانه ، حسابداری بیت المال ،…..
همه از تدبیر وتلاش او بود،
که به مردم هدیه شده بود .
*****************
اقتدار در روز اول
همین که مردم مدینه برای خلافت با او بیعت کردند , سخنرانی ای کرد و آب پاکی را روی دست همه ریخت :
ـ … وضع امروز شما به وضع همان روزگاری برگشته که خدا پیامبرش را برانگیخت. قسم به خدایی که پیامبرش را به حق مبعوث کرد , تکان سختی خواهید خورد و غربال جانانه ای خواهید شد . چنان در این دیگ هم بخورید که زیر و رویتان با هم جابجا شوند , پیشتاختگان بمانند و ماندگان به پیش بتازند ! …
خیلی ها اول شوخی گرفتند . اما وقتی دیدند غلام تازه مسلمان شده غیر عرب همان سه درهمی را از بیت المال می گیرد که اصحاب مهاجر و مجاهد قریشی ؛ زمزمه های مخالفت شروع شد . نه امثال طلحه و زبیر به این عدالت عادت داشتند و نه امثال معاویه در چنین حکومتی ماندنی بودند . اما علی از هیچکدام باکی نداشت , می گفت :
ـ اگر اموالی که ناعادلانه بخشیده شده را در مهریه زنان هم پیدا کنم,
به خدا بر می گردانمشان ؛ که در عدالت , گشایشی در کار است .
کسی که از عدل به تنگ بیاید ,
ظلم برایش تنگ تر خواهد بود !
*****************
حریم کوچه
مثل همیشه رفته بودیم سرکشی از بازار .
توی یکی از راسته ها , چند تا بازاری مغازه هاشان را نوسازی کرده بودند و آمده بودند در حریم کوچه .
علی دستور داد خراب شود .
همان روز گزارش رسید قبیله ی بنی بکاء خانه هایشان را در زمین هایی که برای بازار تعین شده بود , ساختند .
دستور خرابی آ ن ها را هم داد .
ـ حق ندارید در محل تجارت مسلمین ,
خانه بسازید
*****************
ارزش حکومت
در ذیقار اردو زده بودیم . منتظر بودیم نیروها جمع شوند تا جنگ مان را با اصحاب جمل شروع کنیم . صبح با علی کار داشتم . وارد خیمه اش شدم . نشسته بود و پارگی کفش هایش را می دوخت سلام کردم . جواب داد .گفت :
ـ ابن عباس ، این کفش چقدر می ارزد ؟
چه می گفتم ؟ یک جفت نعلین پینه خورده !
ـ هیچ !
گفت :
ـ همین نعلین برای من ، ارزشمندتر از حکومت کردن بر شماست ؛
مگر اینکه حقی را پرپا کنم یا باطلی را از بین ببرم .
*****************
جوانمردی علی
من هم از لشکر معاویه بودم. به صفین که رسیدیم، معاویه ابولأعور را مامور کرد نگذارند سپاه علی از فرات آب بردارد. ولید و ابن سعد می گفتند « آب را می بندیم تا از تشنگی بمیرید » اما عمروعاص نظر دیگری داشت. می گفت « علی کسی نیست که تشنه بماند » . و نماند. خط شکنان لشکرش را به فرماندهی حسن بن علی فرستاد و سربازان ابوالأعور را کنار زد.
همه نگران شده بودند. معاویه از عمروعاص پرسید « حالا علی چه می کند ؟» عمرو گفت «نگران نباش ،علی مثل تو نیست !» و نبود. علی آب برداشتن را برای لشکر ما، برای دشمنانش، آزاد گذاشته بود. حالا فهمیدیم علی یعنی چه! فردای آن روز با جمعیتی از لشکر معاویه،
به سپاه علی پیوستیم. چهره هامان غرق خجالت بود
و دل هامان غرق شادی.
*****************
می بخشم . اما شرط دارد …
آن روز رفته بود به محله بنی ثقیف . بزرگ قبیله ی بنی ثقیف هنوز نزدیک نرسیده بود که جوانکی بی آنکه بشناسد , از سر مسخره بازی حرف زشتی به علی زد . علی نگاهی کرد . قبل از اینکه چیزی بگوید , بزرگ قبیله سر رسید و شروع کرد به عذر خواستن .
ـ باشد می بخشم . اما شرط دارد …
نا گفته روشن بود که هر چه می گفت , بنی ثقیف با جان و دل قبول می کردند. گفت :
ـ ناودان های بام هاتان را از روی کوچه ها بردارید و بکشید سر حیاط خودتان . روزنه های رو به کوچه را ببندید . مستراح هایی که رو به کوچه باز می شود را ببندید . سر گذرها بیهوده جمع نشوید . و مردم محله تان رهگذران را مسخره نکنند .
برای محله بنی ثقیف بد هم نشد . حالا دیگر مثل همه محله های کوفه
قابل تحمل شده بودند و تمیز !
*****************
این خانه یادگار است
اولین بار بود که می آمد خانه ما . وقتی آمد و نشست و خانه را دید , از تنگی و کوچکی اش تعجب کرد . گفت : چقدر این جا کوچک است . و پولی داد تا یک خانه ی جادار بگیرم و اثاث کشی کنم . گفتم :
ـ ببینید یا امیر المومنین , این جا خانه پدری من است . یادگار است می خواهم همین جا باشم . نمی خواهم خانه ی پدرم را ول کنم .
گفت :
ـ اگر پدرت احمق بوده , تو هم باید مثل او باشی ؟!
دیگر حرفی نمانده بود .
*****************
این ساعت نحس است
داشتیم راه می افتادیم سمت نهروان . خوارج نصیحت ها را قبول نمی کردند و تنها راه حل این بود که با شمشیر شورش شان را بخوابانیم . همه چیز آماده بود که ناگهان صدای یکی از مردم بلند شد :
ـ نروید … نروید … این ساعت خوب نیست .
می شناختمش . نجوم خوانده بود و سعد و نحس ایام را با ستارگان در می آورد. حالا داشت می رفت سمت علی …
ـ یا امیر المومنین , در این ساعت حرکت نکنید که می ترسم شکست بخورید . وضعیت ستارگان می گوید که …
جواب علی میخکوبش کرد :
ـ تو فکر می کنی می توانی آن ساعتی را تعیین کنی که کسی در آن ضرر نمی بیند؟ یا زمانی را بگویی که ضرر متوجه کسی می شود ؟! هرکس این حرفها را از تو قبول کند ,
قرآن را تکذیب کرده و از خدا برای کمک گرفتن در کارش بی نیازی جسته!
راه افتادیم . رفتیم و جنگیدیم .
خوارج را شکست جانانه ای هم دادیم و برگشتیم ؛
به خواست خدا .
*****************
خوارج پایانی ندارد
قبل از جنگ با خوارج گفته بود «از آن ها ده نفر هم نمی ماند و از شما ده نفر هم کشته نمی شود » همین هم شد . خوارج که تار و مار شدند , گفتیم :
ـ همه شان نابود شدند ای امیر المومنین.
گفت:
ـ هرگز ! این ها نسل هایی در باطن پدران و مادرانشانند .
هرکه از آنان پرچمی بلند کند ,
شکسته خواهد شد .
*****************
وصیت علی
زهر شمشیر ابن ملجم کار خودش را کرده .تجویز پزشک شیر است . یتیمان بیرون خانه شیر به دست ایستاده اند. اهل بیت و یاران در خانه , نگران علی اند.
و علی در آخرین وصیتش به حسن و حسین , نگران مردم؛
ـ به شما دو تن و همه فرزندان و خانواده ام و هر کس که سخنم به او می رسد , « خداترسی »و «نظم» و « آشتی دادن بین مردم » را وصیت می کنم …
جان شما و جان ایتام …
جان شما و جان همسایگان …
جان شما و جان قرآن …
جان شما و جان نماز …
زهر شمشیر ابن ملجم کار خودش را کرده .تجویز پزشک شیر است .
یتیمان بیرون خانه شیر به دست ایستاده اند. علی نیمی از شیر را خود می خورد
و نیم دیگر را … :
ـ به اسیرتان شیر داده اید ؟
*****************
علی و …
وسط طواف , دخترکی خردسال دیدم که دست به پرده ی کعبه گرفته بود و داشت برای دخترکی دیگر حرف می زد :
ـ قسم به کسی که به جانشینی پیامبر انتخاب شده بود , او میان مردم به عدالت رفتار می کرد .همسر فاطمه ی زهرا بود و حجتش برای ولایت , آشکار …
دختر به این کوچکی و حرفهای به این بزرگی ؟! جلو رفتم . گفتم :
ـ دختر جان این کسی که می گویی کیست ؟
ـ به خدا که او شاخص ترین چهره , قسمت کننده ی بهشت و جهنم , دانشمند الاهی این امت , سرور امامان , برادر و جانشین پیامبر , علی بن ابیطالب است .
شگفتی ام بیشتر شده بود.
ـ تو از کجا اینها را می دانی ؟ اصلا تو علی را از کجا می شناسی؟
ـ پدرم دوست علی بود . وقتی در صفین شهید شد , من و برادرم آبله گرفته بودیم و از آبله کور شده بودیم . علی آمد خانه ی ما . ما را که دید… به صورتمان دست کشید و شفایمان داد .
خواستم کمی پول به دخترک بدهم . قبول نکرد .گفت :تا وقتی که حسن بن علی را داریم ,
به کمک نیازی نداریم . بعد از من پرسید : علی را دوست داری ؟ گفتم آری . گفت:
ـ دستت را به خوب جایی محکم کرده ای .
برگرفته از کتاب «آن مَرد » نوشته محمد جواد میری
منبرک صحبتهاي كوتاه
